Wereldvreemd of vreemdeling?
‘Ik ben een vreemdeling op de aarde; verberg Uw geboden voor mij niet.’
(Psalm 119:19)
‘Ik schaam me ervoor dat ik Nederlander ben!’ Hebt u die uitspraak de laatste tijd ook weleens gehoord? Ik wel! Geregeld zelfs. Niet alleen uit de mond van politici, maar ook van mensen om mij heen. Zelfs binnen christelijke gemeenten hoor ik dergelijke geluiden. Blijkbaar zijn er ontwikkelingen gaande in ons land die mensen zo diep raken dat ze zich ronduit en openlijk afvragen of ze nog wel trots kunnen zijn op hun eigen vaderland.
En eerlijk is eerlijk: dat hoeft ons toch niet te verbazen? Want er gebeurt zoveel in ons land. Wie het nieuws volgt kan zich met recht zorgen maken over de verharding in onze samenleving, de toenemende verdeeldheid en de manier waarop mensen soms tegenover elkaar staan. En wie Gods Woord liefheeft kan verdriet hebben over het feit dat de Heere en Zijn geboden in ons land steeds minder betekenis hebben en steeds vaker op grove wijze met voeten getreden worden. Ik noem zomaar enkele ontwikkelingen die de achterliggende tijd in ons land zichtbaar zijn geworden. Denk aan de verruiming van de mogelijkheden om een zwangerschap af te breken. Denk aan het euthanasiebeleid waarbij het beëindigen van een mensenleven steeds vaker als een aanvaardbare uitweg uit ‘uitzichtloos lijden’ wordt gezien. Denk aan het antisemitisme dat in ons land opnieuw zo nadrukkelijk de kop opsteekt. Wie had ooit gedacht dat Joodse Nederlanders zich opnieuw onveilig zouden voelen vanwege hun afkomst? En dan hebben we het nog niet eens gehad over de ingrijpende veranderingen in het denken over huwelijk, gezin, man en vrouw. Over de steeds nadrukkelijker aanwezige opvattingen rond genderidentiteit en seksualiteit die op gespannen voet staan met wat de Bijbel ons leert. Daarbij kan de vraag opkomen hoeveel ruimte er in onze samenleving nog overblijft om openlijk vast te houden aan Bijbelse overtuigingen. Nee, dan is het niet zo vreemd dat mensen verzuchten: ‘In wat voor land leven we eigenlijk?’ Misschien herkent u dat gevoel wel. Dat je je soms een vreemdeling voelt in je eigen land.
Is dat misschien ook wat de dichter van Psalm 119 bedoelt wanneer hij zegt: ‘Ik ben een vreemdeling op de aarde’? Dat heeft er inderdaad alles mee te maken! Al gaat het bij de dichter niet alleen om de wereld om hem heen, maar vooral om zijn verbondenheid aan de Heere. Want wie Psalm 119 leest, ontdekt hoezeer de dichter de Heere en Zijn Woord liefheeft. Hij wil leven naar Gods geboden. Maar juist daardoor ervaart hij dat hij niet thuis is in een wereld die met Gods wil geen rekening houdt. Dat doet hem verdriet. Elders in deze psalm zegt hij zelfs: ‘Beken vol water stromen uit mijn ogen neer, omdat men Uw wet niet in acht neemt’ (vers 136). Wat een bewogenheid! Een oprecht verdriet over het verlaten van Gods wegen.
Herkennen wij daar iets van? Doet het ons nog verdriet wanneer Gods Naam wordt gelasterd en Zijn geboden worden overtreden? Of zijn we inmiddels zo gewend geraakt aan alles wat er om ons heen gebeurt dat het ons nauwelijks meer raakt? En kennen we ook dat verdriet over de zonde in ons eigen leven? Want wie Gods Woord werkelijk liefheeft, ontdekt niet alleen hoeveel er misgaat in de wereld om hem heen, maar ook hoeveel er mis is in zijn eigen hart.
Laten we daarom vooral ook goed luisteren naar wat de dichter vervolgens zegt: ‘Verberg Uw geboden voor mij niet.’ Dat is opmerkelijk! Hij wijst niet allereerst met de vinger naar de wereld om hem heen. Nee, hij gaat met zijn eigen nood naar de Heere. Als een vreemdeling op aarde, als een vreemdeling in deze wereld heeft hij Gods Woord nodig om de weg te vinden. Want hoe zou hij anders staande kunnen blijven in een wereld die zo anders denkt en leeft? Dat geldt ook voor ons. We kunnen ons druk maken over alles wat er in Nederland en in de wereld gebeurt. Maar de belangrijkste vraag is of wijzelf leven bij het Woord van God. Of we de Heere dagelijks bidden om licht en wijsheid om onze weg in deze wereld te kunnen gaan.
Betekent het voorgaande dan dat een christen wereldvreemd moet worden? Beslist niet! Een christen mag niet wereldvreemd zijn, maar zal zich in deze wereld wel een vreemdeling weten. Niet omdat hij zijn medemensen veracht, maar omdat hij de Heere liefheeft. We mogen ons daarom niet terugtrekken uit de samenleving. De Heere heeft ons juist een plaats en een roeping gegeven in deze wereld. Om onze verantwoordelijkheid te dragen, onze naaste lief te hebben en het goede te zoeken voor ons land. Maar ondertussen mogen we nooit vergeten dat ons diepste thuis niet hier beneden ligt. Dat heeft alles te maken met de Heere Jezus Christus. Want Hij kwam in deze wereld, maar de wereld heeft Hem niet gekend. Hij kwam tot het Zijne, maar de Zijnen hebben Hem niet aangenomen. Uiteindelijk werd Hij zelfs buiten Jeruzalem gekruisigd. Hij was de grote Vreemdeling op aarde. En dat terwijl wij mensen van nature juist vreemdelingen van God zijn geworden! Door onze zonden hebben we ons van Hem afgekeerd. Maar dit is het wonder van Gods genade: Christus kwam naar deze wereld om zondaren, die door hun eigen schuld van God vervreemd zijn geraakt, weer thuis te brengen bij Zijn Vader.
Waar wij Christus als onze Zaligmaker en Heere kennen en belijden, daar verandert ook onze (ver)houding tot deze wereld. We leven er middenin, maar we gaan er niet meer helemaal in op. We hebben ons werk, ons gezin en onze verantwoordelijkheden. We hebben oog en hart voor het hier en nu. Maar tegelijkertijd leren we ook omhoog te zien en gaat ons hart uit naar een ander Vaderland. Naar het Koninkrijk van God, waar gerechtigheid woont en waar de zonde voorgoed verdwenen zal zijn.
‘Ik schaam me ervoor dat ik Nederlander ben!’ Misschien herkennen we die uitspraak. Maar laten we onszelf vooral een andere vraag stellen. Niet alleen: voelen we ons nog thuis in Nederland? Maar veel belangrijker: voelen we ons vreemdelingen op aarde? Kennen we iets van dat verdriet over de zonde, van die liefde tot Gods Woord en van dat verlangen naar Christus? Want wie door genade Christus toebehoort, mag weten: ons burgerschap is in de hemelen, waaruit wij ook de Zaligmaker verwachten!
Ds. G. van den Berg
Eerder verschenen meditaties
Geen ander evangelie
God heeft u lief
Stilte
Over de navolging van Jezus
De andere helper
Een nieuw graf- een geopend graf
Pilatus'wil, onze wil en Jezus' wil
Nooit te oud voor een nieuw begin
Twee zwaarden
Gods beloften
De Reformatie
Heimwee
Het profetische woord
Pinksterfeest
Paasbeweging
Goud dat steeds meer gaat
Doe mij recht Heere
De jongensjaren van Jezus
Spreek, want Uw dienaar luistert
Advent: Kop d'r veur
Houd vast aan de leuning
Blijf vertrouwen
Dat je groeien mag
Uitzien naar de zomer
Goed saamgevoegd
Hoe kom je tot Jezus
Pasen en Pinksteren
Jezu, meines Todes Tod
Het doelgerichte leven
Johannes de Doper
Engelbewaarder
Verlangen naar opwekking
Waarom spreekt U tot hen door gelijkenissen?
Leren van een Zwitserse chocolatier
Een handvol rust
Gelijkenissen over het Godsrijk
De-doe-het-zelf-route
Te mooi om niet waar te kunnen zijn
Dit is Jezus de koning van de joden
Een 'moeten' om voor ons te boeten
Vast & (ver)zeker(d)
De geboren Zaligmaker
De knai'n boeg'n
Op zoek naar perspectief
Enthousiasme gezocht
Op adem komen
Leve de Koning
Markus 16 : 9 - 16
Droevig en anstig
Soli Deo Gloria
Wandel door de Geest (2)
Wandel door de Geest
In de nacht
De leer van Bileam
Wie kan dan zalig worden
Hij is (...)
Als schepen die samen opvaren
We kunnen zoveel voor elkaar betekenen
Lijden wij
Uw aangezicht
God, de Heer is Zon en Schild
Iets voor elkaar betekenen
Bewaren
Kerstfeest in Coronatijd
Covid-19
Psalm 27
Verootmoediging en bekering
Als een duif
Het grote Babylon gevallen(?)
Moeite en verdriet
Het evangelie in een notendop
Hoop in de schaduw van de Onstwedder toren
Een belofte voor onderweg
En waaraan heb ik dit te danken ...
Een vruchtdragend leven
Mijn hulp is van de Heere
Gebed om leiding
De Heer waakt over zijn Woord
De Kamerheer belijdt zijn geloof
Spotten met de opstanding
De Paasvreugde van Paulus
Veel vrucht
Een goed begin
God zal zeker naar jullie omzien
Tel uw zegeningen
Ik ben tevreden
Biddend uitzien naar regen
De schat in de akker
Het weggaan van Paulus
Hemelvaart
Gods aangezicht
Satan in actie
Is deze niet de Christus?
Ken Hem in al uw wegen
Een dokter met een goed bericht
Kwaad over Gods blijdschap
De schat in de akker
Als een arend
Trouwe Kerkgang
Gods Vaderlijke hand
Mij is gegeven alle macht
Het Lam van God zien
Zacheüs
Gerechtigheid uit het geloof
Leven in het licht
De wijze les van de mier
Dromen van zeven koeien
De duif met een olijfblad
De ram in de plaats van Izak
Verlangen naar varkensvoer
De sprekende ezelin
Zie, de Leeuw Die uit de stam van Juda
Jona in de vis
De haan kraaide
De hondjes
De mus en de zwaluw
Mijn God zal voorzien
Die mij kracht geeft
Winst en verlies
Onbezorgd leven
Werkelijk vrij
Wijs tot zaligheid
Als broeders samenwonen